Bezsenność: przyczyny, objawy, leczenie

Rodzaje bezsenności

Ostra lub krótkotrwała bezsenność może być spowodowana stresem lub zmianami w harmonogramie snu albo w środowisku snu i może trwać dniami lub tygodniami. Ostra bezsenność bywa też nazywana bezsennością adaptacyjną, ponieważ zwykle występuje w sytuacji stresowego wydarzenia, takiego jak utrata bliskiej osoby czy rozpoczęcie nowej pracy. Przewlekła (długotrwała) bezsenność występuje, gdy problem pojawia się 3 lub więcej razy w tygodniu, utrzymuje się ponad 3 miesiące i nie można go w pełni wyjaśnić innym problemem zdrowotnym. Ważne jest skonsultowanie się z lekarzem, jeśli pojawią się objawy bezsenności.

Przewlekła bezsenność może być pierwotna lub wtórna. Bezsenność pierwotna, zwana także idiopatyczną, oznacza, że problemy ze snem nie są związane z żadnym innym schorzeniem. Bezsenność wtórna oznacza, że masz problemy ze snem z powodu istniejącego schorzenia, przyjmowanych leków, uzależnienia itp.

Objawy bezsenności

Objawy bezsenności obejmują różne trudności związane ze snem oraz problemy z funkcjonowaniem w ciągu dnia. Do typowych problemów ze snem, które mogą wskazywać na bezsenność, należą:

• trudności z zasypianiem;
• problemy z utrzymaniem snu w nocy;
• częste wybudzenia w nocy.

Dodatkowo bezsenność powoduje objawy w ciągu dnia związane z niedoborem snu:

• zmęczenie;
• senność;
• problemy z pamięcią;
• trudności z koncentracją;
• problemy z uwagą;
• spadek wydajności w pracy lub szkole;
• drażliwość;
• nadpobudliwość - szczególnie bezsenność u dzieci.

Przyczyny bezsenności

Przyczyny bezsenności pierwotnej obejmują:

• stres związany z ważnymi wydarzeniami życiowymi, takimi jak utrata lub zmiana pracy, śmierć bliskiej osoby, rozwód czy przeprowadzka do nowego domu itp.;
• czynniki środowiskowe - hałas, światło, temperatura itp.;
• zmiany w rytmie snu - praca zmianowa, zmiany stref czasowych, złe nawyki snu itp.

Przyczyny bezsenności wtórnej obejmują:

• problemy ze zdrowiem psychicznym, takie jak depresja i lęki;
• leki stosowane przy przeziębieniach, alergiach, depresji, nadciśnieniu, astmie itp.;
• ból lub dyskomfort doświadczany w nocy;
• stosowanie kofeiny, papierosów lub alkoholu, a także używanie narkotyków;
• nadczynność tarczycy i inne zaburzenia endokrynologiczne;
• inne zaburzenia snu, takie jak bezdech senny czy zespół niespokojnych nóg;
• ciąża;
• choroba Alzheimera i inne typy demencji;
• ADHD;
• zespół napięcia przedmiesiączkowego;

Czynniki ryzyka bezsenności

Bezsenność dotyczy głównie kobiet i osób starszych. Inne czynniki ryzyka obejmują:

• przewlekłe choroby;
• problemy ze zdrowiem psychicznym;
• praca na nocne zmiany.

Jakie są ryzyka związane z bezsennością?

Gdy bezsenność jest nasilona lub długotrwała, prowadzi do niedoboru snu. Niedobór snu wpływa na wykonywanie codziennych czynności, produktywność, czujność i zwiększa ryzyko wypadków. Niedobór snu zwiększa także ryzyko zaburzeń psychicznych i fizycznych — depresji, lęków, nadciśnienia, cukrzycy, otyłości itp.

Leczenie bezsenności

Leczenie bezsenności zależy od czasu trwania problemu, przyczyn oraz czynników przyczyniających się do braku snu. Jeśli bezsenność jest związana z innym schorzeniem, takim jak bezdech senny czy depresja, leczenie tego schorzenia zwykle poprawia sen.

Ważne jest, aby jak najszybciej zgłosić się po specjalistyczną pomoc. Zazwyczaj pierwszym krokiem są zalecenia dotyczące zmian w stylu życia i higieny snu. Czasami mogą być też zalecane suplementy na bezsenność, środki ziołowe lub różne rodzaje leków na bezsenność.

Niektóre z tych środków mogą być lekami uspokajającymi — zarówno na receptę, jak i dostępnymi bez recepty — a także lekami psychotropowymi oraz pewnymi preparatami ziołowymi i suplementami. W poważniejszych przypadkach lekarz może przepisać leki nasenne na krótki okres czasu.

Higiena snu może zapobiegać i ograniczać bezsenność

Dobre nawyki senne, zwane również higieną snu, mogą pomóc zmniejszyć bezsenność. Oto kilka wskazówek:

• Ustal zdrowy rytm snu — z takimi samymi porami chodzenia spać i budzenia się każdego dnia, także w weekendy.
• Unikaj drzemek w ciągu dnia, zwłaszcza w drugiej połowie dnia.
• Unikaj narażenia na niebieskie światło z urządzeń elektronicznych 1-2 godziny przed snem.
• Przygotuj odpowiednie warunki do snu — sypialnia powinna być wolna od hałasów, świateł i mieć komfortową temperaturę. Upewnij się, że materac jest wygodny, poduszki zapewniają wsparcie, a pościel czysta i przyjemna w dotyku.
• Unikaj kofeiny, papierosów i alkoholu przed snem oraz w drugiej połowie dnia — substancje te działają pobudzająco i mogą wpływać na sen.
• Stosuj wieczorną rutynę relaksacyjną przed snem. Czytaj książkę, słuchaj muzyki, medytuj lub weź ciepłą kąpiel.
• Unikaj ciężkich posiłków wieczorem i podjadania przed snem.

Środki i suplementy na bezsenność

Istnieje kilka rodzajów środków, które mogą pomóc poprawić jakość snu:

• Meditacja - Redukuje stres, poprawia koncentrację i wzmacnia odporność. Może również poprawić sen i łagodzić bezsenność.
• Joga - Ma pozytywny wpływ na jakość snu. Może zmniejszać stres, sprzyjając spokojnemu i relaksującemu snu.
• Masaż - Może być pomocny dla osób z bezsennością poprzez poprawę jakości snu. Może także zmniejszać ból, lęk i objawy depresji.
• Magnez - Magnez to minerał, który może pomóc mięśniom się zrelaksować i łagodzić stres. Dlatego czasami lekarze zalecają suplementy magnezu na bezsenność lub problemy ze snem. Efekt relaksacyjny magnezu może częściowo wynikać z jego zdolności do regulacji produkcji melatoniny.
• Melatonina - Melatonina jest hormonem odgrywającym istotną rolę w regulacji cyklu sen-czuwanie. Jest dostępna jako suplement diety do leczenia bezsenności i innych problemów ze snem. Suplementy melatoniny przyjmuje się 30–60 minut przed pójściem spać. Dostępna jest w formie kapsułek, a także jako spray z melatoniną, na przykład Somnix spray.
• Lawenda - Lawenda często stosowana jest ze względu na działanie relaksujące i wspomagające sen. Można ją stosować w aromaterapii lub w formie herbaty z lawendy itp.
• Waleriana - Powszechnie stosowana w leczeniu objawów lęku, depresji oraz w celu poprawy snu. Występuje także w wielu produktach i suplementach na bezsenność.
• Męczennica - Znana także jako Passiflora incarnata, jest popularnym środkiem na bezsenność. Pomaga poprawić sen i jest dostępna w formie suplementu lub herbaty.
• Rumianek - Rumianek tradycyjnie stosowany jest do zmniejszania napięcia mięśniowego i lęku, dlatego może też pomóc w zasypianiu. Jeśli masz trudności z zasypianiem, filiżanka herbaty z rumianku może być pomocna.

Herbata lawendowa, 20 saszetek, Alevia

5

£2.60

Kup

Herbata rumiankowa, 20 saszetek, Adnatura

6

£1.90

Kup

Istnieje także wiele tabletek na bezsenność, które mogą zawierać kilka korzystnych składników — takie jak BienDormir z naturalnymi ekstraktami rumianku, melisy i męczennicy, Nervocalmin Sleep Well z melatoniną i walerianą lub Optisomn z melatoniną, męczennicą, chmielem, magnezem i witaminą B6.

Można także sięgnąć po herbatę na bezsenność, na bazie rozmarynu, kwiatów lipy, męczennicy, rumianku, lawendy lub innych ziół o działaniu relaksującym — na przykład Sleep Well tea firmy Fares.

Nervocalmin Łagodny Sen, 20 kapsułek, Biofarm

83

£8.60

Kup

Herbata Spokojny Sen, 20 saszetek, Fares

26

£2.40

Kup