Czym jest zapalenie gardła?
Zapalenie gardła to stan zapalny błony śluzowej oraz leżących pod nią struktur gardła. Ostre zapalenie gardła jest jednym z najczęstszych schorzeń, z powodu których dziecko trafia do pediatry.
Wyróżnia się dwa rodzaje zapalenia gardła:
- Wirusowe zapalenie gardła - wywołane przez wirusy, objawia się zaczerwienieniem gardła i stanem zapalnym.
- Bakteryjne zapalenie gardła - wywołane przez bakterie, rozpoznawane obecnością zmian ropnych.
Ustalenie przyczyny jest ważne dla prawidłowego leczenia.
Do najczęstszych przyczyn zapalenia gardła należą:
- infekcje bakteryjne lub wirusowe; najczęściej biorą udział wirusy: rinowirus, adenowirus, wirus grypy, wirus paragrypy, koronawirus, a spośród czynników bakteryjnych najczęściej występują paciorkowiec beta-hemolizujący grupy A, Haemophilus influenzae, gronkowiec, pneumokok.
- powtarzające się narażenie na czynniki drażniące - dym papierosowy, szkodliwe substancje, chemikalia, leki;
- choroba refluksowa przełyku.
Objawy zapalenia gardła
Najczęstszym pierwszym objawem ostrego zapalenia gardła jest uczucie podrażnienia w gardle. Nasilenie tego uczucia stopniowo wzrasta, a ból pojawia się już pierwszego dnia. Szczyt dolegliwości bólowych osiągany jest 2–3 dni od początku choroby, kiedy to występuje nasilenie zapalenia, kaszel i czasami gorączka.
U dzieci często, choć nie zawsze, występuje gorączka, a stan ogólny jest stosunkowo dobry, jeśli nie dochodzi do powikłań. Może wystąpić brak apetytu.
Zapalenie gardła może również obejmować:
- zmęczenie
- bóle głowy i bóle mięśni
- kichanie
- katar
- nudności lub wymioty
Większość przypadków zapalenia gardła ustępuje bez leczenia w ciągu tygodnia lub szybciej. W niektórych przypadkach konieczne jest jednak leczenie medyczne, szczególnie gdy przyczyną jest zakażenie bakteryjne. W takich sytuacjach lekarz przepisze antybiotyki.
Należy podkreślić, że niewłaściwe leczenie ostrego stanu zapalnego oraz negatywny wpływ szeregu innych czynników patogennych (palenie papierosów, kurz, szkodliwe substancje, alkohol, nieżyt nosa, zapalenie zatok itp.) mogą prowadzić do przewlekłego zapalenia gardła.
Leczenie zapalenia gardła
Lekarze dobierają leczenie w zależności od przyczyny zapalenia gardła. Na przykład w zakażeniu bakteryjnym specjalista może przepisać doustny kurs antybiotyków, takich jak amoksycylina czy penicylina. Antybiotyki mają na celu złagodzenie objawów i zapobieganie powikłaniom, takim jak gorączka reumatyczna. Ważne jest, aby ukończyć pełny cykl antybiotyków, aby upewnić się, że zakażenie zostało wyleczone, a także zapobiec reinfekcji.
Leczenie objawowe obejmuje:
- Środki przeciwbólowe i NLPZ: paracetamol, ibuprofen, naproksen, diklofenak, ketoprofen;
- Miejscowe środki znieczulające: benzokaina, lidokaina, benzydamina;
- Spraye/aerozole antyseptyczne i miejscowo znieczulające oraz pastylki do ssania: Faringo spray, Faringosept, Laridep, Decasept, Septolete, Septosol, Trachisept, Proposept itp.)
Profilaktyka zapalenia gardła
Głównymi czynnikami ryzyka w nawracającym zapaleniu nosowo-gardłowym są brak karmienia naturalnego, uczęszczanie do grup dziecięcych, palenie papierosów - bierne i czynne, przewlekłe zakażenie przerostów migdałków, zanieczyszczenie powietrza, warunki społeczno-ekonomiczne i rodzinne, niedobory witamin i minerałów, predyspozycje alergiczne oraz refluks żołądkowo-przełykowy. Wczesne wykrycie i korekta tych czynników może zmniejszyć liczbę epizodów zapalenia gardła.