Maca w proszku, Maca (Lepidium meyenii) lub „żeń-szeń andyjski”, to dwuletnia roślina zielna z rodziny krzyżowych, rosnąca głównie w Peru i Boliwii, gdzie uprawia się ją w Andach, na wysokości 3500–4200 metrów n.p.m. Jest to warzywo korzeniowe spokrewnione z rzodkiewką i kapustą. Maca jest uprawiana od wieków ze względu na mięsisty hypokotyl, wykorzystywany zarówno jako pożywienie, jak i roślina lecznicza, ze względu na wyjątkowe właściwości odżywcze i tonizujące. Dla Inków, podobnie jak dla dzisiejszej ludności Andów, maca była i jest rośliną świętą, złożonym pożywieniem, które pozwala ludności łatwiej znosić warunki pogodowe na wysokich płaskowyżach Andów. W Andach maca jest gotowana i spożywana jako warzywo w codziennym pożywieniu. Mak można gotować na świeżo (pieczony w piekarniku, starty i dodawany do gotowanych potraw, gotowany i rozgniatany w kremach warzywnych itp.), ale świeże warzywo można znaleźć i pozyskać tylko w pobliżu wysoko położonych obszarów, gdzie jest sadzony. W celu konserwacji, przechowywania i sprzedaży, korzeń maku jest suszony. Średnia produkcja z hektara może osiągnąć 15 ton świeżego korzenia, ale suszenie zmniejsza ją do około 5 ton. W tym stanie można go przechowywać do 3-4 lat. Uprawy maku są ekologiczne: na dużych wysokościach, gdzie rośnie, nie ma szkodników wymagających pestycydów, a gleba jest nawożona organicznie materiałem pochodzącym z farm owiec, lam i alpak. Ponadto liście rośliny są ścinane podczas zbiorów i pozostawiane na miejscu, aby użyźnić glebę. Ostatnio makę uprawia się na dużą skalę. Produkcja maku odnotowała spektakularny wzrost i jest eksportowana na cały świat. Ważnymi rynkami zbytu są Chiny, Japonia i Europa, gdzie mak jest sprzedawany wyłącznie w postaci proszku - po prostu lub w kapsułkach leczniczych. Maca należy do roślin uznawanych za superżywność, a jej wprowadzenie do diety człowieka przynosi szereg korzyści dla zdrowia i prawidłowego funkcjonowania organizmu. Dane naukowe Dane naukowe zawarte w bibliografii wskazują na zawartość 60-75% węglowodanów, 10-12% białek, 8-10% błonnika i 2-3% lipidów, co jest bardzo zbliżone do zawartości zbóż takich jak pszenica czy ryż. Maca jest cennym źródłem aminokwasów, z których najważniejsze pod względem ilości to arginina, seryna, histydyna, kwas glutaminowy, glicyna, walina, fenyloalanina, tyrozyna i treonina. Oprócz tego, proszek z macy zawiera kwasy tłuszczowe (linolenowy, palmitynowy i oleinowy), alkaloidy, garbniki, polifenole, witaminy (B1, B2, B12, C, E), saponiny, sitosterole, minerały (Ca, K, P, Mg) oraz mikroelementy (Zn, I, Mn, Cu). W książce Leslie Taylor „The Healing Power of Rainforest Herbs” (Uzdrawiająca moc ziół z lasu deszczowego) podano złożone wartości odżywcze na 10 g proszku z macy (autorka uważa to za zalecaną dzienną dawkę do spożycia). Profil odżywczy suszonego korzenia macy (średnia porcja 10 gramów)